ساز های بختیاری...
در خصوص سازهای بختیاری کاظم پوره در کتاب "موسیقی و ترانه های بختیاری"سازهای
بختیاری را شامل "دُهُل" , "کَرنا" , "سُرنا" ,"نی شیت" و "هفت بند"می داند و می نویسد:
"دُهُل" از جمله سازهای کوبشی است که از
قرن ها پیش در ایلات بختیاری وجود داشته
است و با "چو دُهُل" که چوبی عصا مانند بوده و از نوع خیران نواخته می شود.
کرنا , سرنا و نی شیت از نوع سازهای بادی است که از قدیم الایام در میان مردم بختیاری
رواج داشته و حدود وسعت آن تا دو اکتاو است و اگر نوازنده از مهارت کافی برخوردار
باشد می توان تُن های (صداهای) بیشتری از آن بیرون آورد.سرنا همانند کرناست ولی
کوچک تر و نسبت به صداهای کرنا , نازک تر و یا به اصطلاح موسیقی ,زیرتر و صدای کرنا
نسبت به آن بم تر است. ساز نی شیت از یک تکه فلز تقریبا 45 سانتی متر ساخته شده
و همانند کرنا و سرنا دارای هفت سوراخ در رو و یک سوراخ در پشت می باشد و به
شیوه ی "کِرلُو" یعنی کنار لب نواخته می شود.
نب هفت بند نیز در میان بختیاری ها به شیوه "کِرلُو" نواخته می شود و با این که یک
سوراخ در پشت و پنج سوراخ در رو دارد ولی دارای اندازه های متفاوت و کوک های
مختلف است.هر دو ساز نی شیت و هفت بند از ساز های اصلی چوپان است که یکی
از کارکرد های آن ها تاثیر گذاشتن بر نظم و حرکت حیوانات بوده است. البته در موسیقی
کنونی بختیاری از تار و سه تار و کمانچه و ویولن و... نیز استفاده می شود ولی آن
چه امروز بیشتر و بیشتر ضرورتش در موسیقی بختیاری احساس می شود ساز
کمانچه است.
ملک محمد مسعودی در این خصوص می گوید: "موسیقی محلی امروزه با تار و سه تار
و کمانچه و ویولن و... اجرا می شود. ولی آن چه که نمایه ی موسیقی بختیاری می طلبد
اجرا با ساز کمانچه است. البته کمانچه لُرها کوک متفاوتی دارد... . سازهای بختیاری
اصیل کم و بیش استفاده می شود. در واقع دهل و کرنا و سُرنا از اصیل ترین سازهای
بختیاری هستند.
سُرنا را در رقص آیینی به کار می برند و کرنا بیشتر در آیین چوب بازی نواخته می شود"
(روزنامه اطلاعات - شماره ی 23977 - 15 خرداد 1386 )
سلام به تمام زادگان ایل بختیاری.سلام به تمام شیر مردان و شیر زنان ایل چهارلنگ و هفت لنگ.